Troya kazısında 2.800 yıllık kemik flüt ve 4.500 yıllık idol başı bulundu

Çanakkale’de yürütülen 2026 Troya kazılarında, Kültür ve Turizm Bakanlığı destekli çalışmalar sonucu yaklaşık 2.800 yıllık bir kemik flüt ile yaklaşık 4.500 yıllık insan biçimli bir idol başı bulundu. Bakan Mehmet Nuri Ersoy sosyal medya duyurusunda, Arkaik Dönem’e tarihlenen kemik flütünün Troya kazıları tarihinde ilk ve tek tespit edilen müzik aleti olduğunu; kent kapısı çevresindeki idol başının ise Erken Tunç Çağı’nın sembolik dünyasına yeni veri sunduğunu belirtti.

Flüt: Troya’da kayıtlı ilk müzik aleti

Arkaik Dönem yerleşim dolgusunda bulunan kemik flütün, yaklaşık MÖ 750–480 dönemine tarihlendiği bildirildi. Flütün kafa bölümünün korunmuş olması, enstrümanın yapısal özelliklerinin ve olası çalım biçiminin değerlendirilmesine imkân veriyor. Organik malzemeden üretilen müzik aletlerinin korunmasının nadir oluşu, buluntunun arkeolojik önemini artırıyor. Dönemde üflemeli çalgılar dinsel ritüeller ve sosyal etkinliklerin parçasıydı; benzer formlar Batı Anadolu’da syrinx (panflüt) gibi örneklerle ilişkilendiriliyor.

İdol başı: Erken Tunç Çağı’nın sembolik izi

Troya II tabakasına tarihlenen ve kent kapısı çevresinde bulunan küçük insan biçimli idol başı yaklaşık MÖ 2500–2300 dönemine ait. Bu tip küçük idoller Batı Anadolu’nun 3. binyıl arkeolojisinde yaygın olup üretim, kullanım ve bölgesel etkileşimler hakkında bilgi veriyor. Yeni örnek, Troya’nın Erken Tunç Çağı’ndaki toplumsal ve dinsel pratiğinin anlaşılmasına katkı sağlayacak.

Troya’nın çok katmanlı tarihi ve araştırmanın yönü

Troya, MÖ 3. binyıldan MS 13. yüzyıla kadar on ana yerleşim katmanıyla uzanan uzun bir yerleşim öyküsüne sahip. MÖ 8. yüzyıldan itibaren yeniden önem kazanan kent, Homeros geleneğiyle de ilişkilendiriliyor. 2026 kazılarında elde edilen flüt ve idol başı, kentteki farklı dönemlere ait maddi kültürü birleştirerek müzik, ritüel ve kültürel etkileşimlerin araştırılmasını genişletecek. Bakanlık, buluntuların bilimsel yöntemlerle incelenip korunacağını ve gelecek kuşaklara aktarılacağını açıkladı.