AYM’den tanık sorgulama hakkı kararı: iki suç ayrımı

Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, 24 Şubat 2026 tarihli kararda İ.L. başvurusunu inceleyerek çocuk mağdurların duruşmada sorgulanmaması yönündeki uygulamanın hukuki sonuçlarını değerlendirdi. Ankara merkezli gerekçede, yargılama sürecinde savunmanın olayları anlatma ve delillerini sunma imkânı ile mağdur ifadelerinin doğrulanabilirliği ayrı ayrı ele alındı. Mahkeme, cinsel istismar suçuna ilişkin dosyada görüntülü ifadelerin duruşmada izlenmesi ve sanığın savunma hakkının gözetilmesi nedeniyle tanık sorgulama hakkının ihlal edilmediğine; diğer suçta ise gerekli güvencelerin sağlanmaması nedeniyle ihlal bulunduğuna hükmetti.

Cinsel istismar suçunda neden ihlal görülmedi

Kararda, cinsel istismar suçuna ilişkin yargılamada bozma sonrası yapılan duruşmalarda çocuk mağdurların görüntülü ifade kayıtlarının izletildiği, sanığın ve müdafiinin duruşmada savunma yapabildiği ve olayları açıklığa kavuşturacak delil sunma imkânına sahip olduğu belirtildi. Mahkeme, kayıtların izlenmesiyle mağdurun ifade tutumunun değerlendirilebildiğini ve davanın özellikleri gözetilerek savunmanın karşılaştığı güçlüklerin yeterli güvencelerle dengelendiği sonucuna vardı; bu nedenle tanık sorgulama hakkı ihlal edilmedi.

Hürriyetten yoksun kılma suçunda ihlal kararı

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin değerlendirmede ise görüntülü ifadelerin duruşmada gösterilmediği, çocukların yeniden dinlenmemesi veya kayıtların gösterilmemesi konusunda yeterli gerekçe ve belge bulunmadığı kaydedildi. AYM, mağdur ifadelerinin güvenilirliğinin savunma tarafından etkili biçimde sınanamadığını, mahkûmiyette bu ifadelerin belirleyici ölçüde kullanıldığını ve savunma haklarını telafi eden güvencelerin sağlanmadığını belirterek adil yargılanma hakkı kapsamında tanık sorgulama hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

Mahkeme kararında, kırılgan mağdurların korunması ile sanığın tanıkları sorgulama hakkı arasında adil bir denge kurulması gerektiği vurgulandı. Kararın uygulanmasına ilişkin süreç ve olası etkileri, ilgili mahkemelerin kararın gerekçelerini göz önünde bulundurarak dosyada değerlendirme yapmasına bağlı olacak; başvurucu ve savunma bakımından bundan sonraki aşamalarda hukuki sonuçlar doğurabileceği belirtildi.