Sağlık Aracıları İzmir’de pilot sahaya çıkıyor — UNFPA iş birliği

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) iş birliğiyle uygulanan Sağlık Aracıları Modeli, erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesi amacıyla kentte pilot olarak hayata geçirildi. Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü koordinasyonunda, Sağlık İşleri ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlıklarının belirlediği Basmane bölgesi ile Ferahlı ve Ulubatlı mahalleleri pilot alan olarak seçildi. Toplumun içinden seçilen Sağlık Aracıları, UNFPA eğitmenleri tarafından verilen üç günlük kapsamlı eğitimlerin ardından risk altındaki çocuk ve aileleri tespit edip sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere yönlendirecek; hukuki haklar ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularında bilgilendirme yapacak.

Modelin işleyişi

Sağlık Aracıları, denetleyici değil aracı ve güvene dayalı köprü rolü üstlenecek. Bölgedeki hanelerle doğrudan ilişkiye geçen aracılar, erken uyarı işlevi görerek vakaları ilgili kurumlara yönlendirecek; psiko-sosyal destek, eğitim ve koruma mekanizmaları ile irtibat kurup vaka takibi yapacaklar. Proje kapsamında hem kadın hem de erkek gruplarına yönelik bilgilendirme çalışmaları planlanıyor; amaç, haklar ve eşitlik konularında toplum bilincini güçlendirmek.

Eğitim ve yerel katılım

Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü’nde eğitmen olarak görev yapan Elmas Köçkün, modelin kentin göç odaklı yapısına uygun olarak riskin yoğun olduğu mahallelerde uygulanacağını, Sağlık Aracıları’nın toplumun içinden gelip hanelere rahat girip çıkabilecek kişilerden seçildiğini ve sürecin kent geneline yayılması hedeflendiğini ifade etti. Proje katılımcılarından Hüsniye Çoban, aldıkları eğitimlerle erken yaşta evliliklerin yaratabileceği sağlık ve eğitim sorunları konusunda bilinçlendiklerini; sahaya çıkınca çevrelerindeki vakalara ses olmaya çalışacaklarını belirtti. Ferahlı Mahallesi’nden Oğuzhan İlikçi ise eğitimlerin motivasyonunu artırdığını ve öncelikle ailelerin bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Gelecek adımlar

Pilot uygulama sürecinde elde edilecek veriler ve saha deneyimi doğrultusunda modelin İzmir geneline yaygınlaştırılması planlanıyor. Yetkili birimler, vaka yönlendirmeleri ve koordinasyon mekanizmalarını güçlendirerek Sağlık Aracıları’nın etkisini takip edecek. Proje, erken tespitle sağlık, eğitim ve koruma hizmetlerine erişimi artırmayı ve uzun vadede erken yaşta ve zorla evliliklerin azaltılmasına katkı sağlamayı hedefliyor.