Uçak Bileti Alacaklar Dikkat: Yakıt Krizi Fiyatları Vurabilir

Avrupa’da jet yakıtı arzında yaşanan sıkışıklık havacılık sektörünün maliyetleri açısından yeni bir risk oluşturuyor. Batı Asya’dan Avrupa’ya yapılan sevkiyatların azalması nedeniyle kıta, yakıt ihtiyacını daha uzak tedarikçilerden karşılamaya yöneliyor. 10 Eylül itibarıyla Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) bölgesindeki bağımsız jet yakıtı stoklarının son yedi yılın en düşük seviyesine gerilediği bildirildi.

Bu gelişmenin devam etmesi halinde havayolu şirketlerinin yakıt maliyetlerinin artabileceği ve bunun zaman içerisinde uçak bileti fiyatlarına yansımasının mümkün olduğu belirtiliyor. Ancak mevcut gelişmeler, tüm uçuşlarda veya tüm biletlerde aynı oranda zam yapılacağı anlamına gelmiyor.

Avrupa’nın yakıt tedarik dengesi değişti

Avrupa’nın jet yakıtı ithalatının önemli bölümünü karşılayan Batı Asya kaynaklı sevkiyatlarda yaşanan aksama, tedarik zincirinde boşluk oluşturdu.

Reuters’ın aktardığı verilere göre Avrupa, oluşan açığı kapatabilmek için Nijerya, ABD, Kanada ve Güney Kore gibi daha uzak kaynaklara yöneliyor. Güney Kore’nin Avrupa’ya jet yakıtı sevkiyatlarının eylül ayında günlük yaklaşık 129 bin varile ulaşması bekleniyor. Bu seviyenin Ekim 2022’den bu yana en yüksek düzey olduğu belirtiliyor.

Enerji danışmanlık şirketi Energy Aspects ise Avrupa’nın yılın dördüncü çeyreğinde günlük yaklaşık 510 bin varil jet yakıtı açığı yaşayabileceğini öngörüyor. Aynı dönemde ABD ve Asya-Pasifik bölgesinde arz fazlası beklentisi bulunuyor.

Yakıt maliyeti bilet fiyatlarını nasıl etkiliyor?

Jet yakıtı, havayolu şirketlerinin en önemli operasyonel maliyet kalemlerinden biri. Yakıt fiyatlarında kalıcı bir yükseliş yaşanması, uçuş başına maliyetlerin artmasına neden olabiliyor.

Sektördeki maliyet baskısının bilet fiyatlarına ne ölçüde yansıyacağı ise şirketlerin yakıt alım stratejileri, kur hareketleri, rekabet, doluluk oranları ve talep gibi birçok faktöre bağlı.

Türkiye’de de havacılık sektörü daha önce yükselen yakıt ve kerosen fiyatlarının operasyonlar üzerindeki etkisini resmi makamlara bildirmişti. Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ), nisan ayında yayımladığı duyuruda yükselen yakıt/kerosen fiyatlarının havayolu şirketlerinin operasyonlarını olumsuz etkilediğini ve bazı tarife değişikliklerine yol açtığını açıkladı.

Yolcular açısından ne anlama geliyor?

Yakıt arzındaki sıkışıklığın devam etmesi halinde havayolu şirketlerinin maliyetleri üzerinde baskının sürmesi bekleniyor. Bu durum özellikle yakıt maliyetlerini doğrudan fiyatlarına yansıtmak zorunda kalan şirketlerde bilet ücretlerinin yükselmesine neden olabilir.

Bununla birlikte “uçak biletleri kesin olarak zamlanacak” şeklinde bir sonuç çıkarmak için erken. Önümüzdeki dönemde jet yakıtı fiyatları, arz durumu, enerji piyasalarındaki gelişmeler ve havayolu şirketlerinin fiyatlama politikaları belirleyici olacak.