Havalimanı çevresinde mânia kriterleri yeniden düzenlendi

Ankara’da Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Haberleşme, Seyrüsefer ve Gözetim Sistemleri Mânia Kriterleri Hakkında Yönetmelik (SHY-CNS/MÂNİA) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, Türkiye hava sahasında hizmet veren tüm sivil CNS sistemlerini kapsıyor ve havaalanları çevresinde gerçekleştirilecek yapılaşmaların sinyal performansını olumsuz etkilemesinin önüne geçmeyi hedefliyor. Yeni düzenleme ile radar, VOR, DME, ILS ve haberleşme sistemleri etrafındaki yapı tahditli alanlar ve teknik inceleme süreçleri ayrıntılı biçimde belirlendi.

İki aşamalı değerlendirme sistemi

Yönetmelik, yapılaşma başvuruları için iki aşamalı değerlendirme öngörüyor. İlk aşamada Coğrafi Tabanlı Dijital Bilgi Platformu üzerinden yapıların belirlenen yapı tahditli alanları (YTA) ihlal edip etmediği kontrol edilecek. İhlal veya sınır durumu tespit edilirse başvuru, CNS hizmet sağlayıcısı uzmanlarınca yapılacak ikinci aşama teknik etki analizine yönlendirilecek. Belirlenen sınırların aşılması veya teknik açıdan risk oluşturabilecek yapıların planlanması halinde uzman etki analizi zorunlu olacak.

Hassas saha ve YTA mesafe sınırları

Yeni yönetmelik radar sistemlerinde anten merkezinden itibaren 500 metre yarıçaplı alanı hassas saha, 500 metre ile 15 kilometre arasını ise YTA olarak tanımlıyor. Buna göre radar anteninin yatay düzleminden itibaren 0,25 derecelik açıyla belirlenen sınırın altında kalınması gerekecek. DME sistemlerinde 300 metre hassas saha ve 300 metre ile 3 kilometre arası YTA, CVOR için 600 metre hassas saha ve 600 metre ile 3 kilometre arası YTA, DVOR için 300 metre hassas saha ve 300 metre ile 3 kilometre arası YTA, NDB için 200 metre hassas saha ve 200 metre ile 1 kilometre arası YTA, haberleşme sistemlerinde ise 300 metre hassas saha ve 300 metre ile 2 kilometre arası YTA uygulanacak.

Rüzgâr türbinleri, geçici ekipman ve yansıtıcı kaplamalar

Rüzgâr enerji santralleri için CVOR çevresinde anten merkezinden itibaren 15 kilometre, DVOR çevresinde 10 kilometre yarıçaplı ek koruma hacmi oluşturuldu; bu alanlarda planlanan tüm rüzgâr enerji santrali unsurları ikinci aşama teknik etki analizine tabi tutulacak. Radar istasyonlarının görüş alanı içinde kalan rüzgâr enerji santralleri mesafeye bakılmaksızın teknik incelemeden geçirilecek. Ayrıca zeminden itibaren 100 metre ve üzerindeki yapılaşmaların mânia bilgilerinin AIP’de yayımlanması için ilgili CNS hizmet sağlayıcısına iletilmesi gerekecek. YTA içinde kullanılacak kule vinç, beton pompası, geçici anten ve iskele gibi ekipmanlar için ön bildirim ve izin zorunluluğu getirildi. Metal kaplamalar, yüksek yansıtıcılı cam cepheler ve benzeri elektromanyetik yansıtıcı malzemelerin kullanımından kaçınılması istendi; zorunlu durumlarda etki analizi yapılacak.

İhlaller, yaptırımlar ve geçiş süresi

Yönetmelik hükümlerine aykırı yapılaşmalar hakkında 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili idari para cezası mevzuatı kapsamında işlem yapılacak; CNS sistemlerinin yapı tahditli alanlarını ihlal eden yapı veya tesislerin sahibi ve/veya işletmecisi sorumlu tutulacak. Mevcut sistemlerin mânia planlarına işlenmesi ve havaalanı mânia planlarının güncellenmesi için iki yıllık geçiş süresi öngörüldü. Faaliyetteki rüzgâr enerji santrallerinin de 100 metre ve üzerindeki yükseltilerine ilişkin bilgileri aynı süre içinde ilgili CNS hizmet sağlayıcılarına iletmesi gerekecek.