Marsilya’da Posidonia koruması: Akıllı şamandıra örneği

Prof. Dr. Mustafa Sarı, 28 Ekim 2026 tarihli dalış izlenimlerinde Fransa’nın Marsilya kentindeki Calanques Milli Parkı’nın deniz ekosistemini korumaya yönelik uygulamalarını anlattı. Hem karada hem denizde koruma sağlayan yaklaşık 520 kilometrekarelik parkın, özellikle Posidonia oceanica türü deniz çayırlarının korunmasında etkili olduğunu belirten Sarı, teknelerin tabana zarar veren beton bloklar yerine vidalı kazıklarla sabitlenen şamandıralara bağlandığını kaydetti. Sarı, Türkiye’nin Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz kıyılarında benzer uygulamaların yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.

Calanques’te uygulanan çözümler

Calanques Milli Parkı’nda olta balıkçılığı dahil bazı faaliyetler kısıtlanmış; hassas deniz alanlarında erişim düzenlemeleri ve demirleme sistemlerinin değiştirilmesiyle deniz tabanının korunması sağlanıyor. Sarı, vidalı şamandıra sistemlerinin beton bloklara kıyasla deniz çayırlarına daha az zarar verdiğini, balık ve omurgasız türlerin korunmasına katkı sunduğunu vurguladı. Dalış sırasında çipura, karagöz, sarpa ve levrek gibi türlerin yanı sıra müren, orfoz ve ahtapot varlığı gözlemlendiğini aktardı.

Deniz çayırlarının önemi ve Türkiye için çıkarımlar

Posidonia oceanica gibi deniz çayırları kıyı erozyonunun önlenmesi, karbon depolama ve balık yuvalama alanı sağlama gibi ekosistem hizmetleri sunuyor. Sarı, korunan alanların balık stoklarının toparlanmasına ve çevre bölgelere yayılarak yerel balıkçılığa dolaylı fayda sağlamasına dikkat çekti. Türkiye kıyılarında benzer koruma statülerinin genişletilmesinin hem biyolojik çeşitlilik hem de ekonomik açıdan yararlı olacağı ifade edildi.

Son durum ve izlenecek adımlar

Sarı, COP31 sürecinin deniz koruma gündemini güçlendirebileceğini belirterek, planlama, izleme ve yerel paydaşların dahil edilmesiyle Türkiye kıyılarında pilot koruma alanları oluşturulmasını önerdi. İzleme teknolojileri, demirleme altyapısının iyileştirilmesi ve yerel balıkçılarla işbirliğiyle korunan alanların etkinliğinin artırılabileceği belirtildi. Bundan sonraki süreçte benzer projelerin yaygınlaştırılması ve resmi koruma kararlarının alınması gerektiği vurgulandı.