Gençlerde inme uyarısı: Yorgunluk sanılan belirtiler tehlikeli

İzmir’de görev yapan Prof. Dr. Semih Giray, Dünya İnme Günü kapsamında genç erişkinlerde de inme görülebildiğini vurgulayarak, yorgunluk ya da strese bağlanarak geçiştirilen bazı yakınmaların ciddi bir nörolojik sorunun habercisi olabileceğini söyledi. Giray, aniden başlayan yüz asimetrisi (kayma), tek taraflı kol veya bacakta güç kaybı, konuşma bozukluğu, görme ve denge sorunlarının ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti. Bu bulgulardan yalnızca birinin bile ortaya çıkması halinde zaman kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ne başvurmanın önem taşıdığını ifade etti. Belirtilerin ortaya çıkış zamanı ve son normal durum bilgisi, acil ekiplerin tedavi seçeneklerini değerlendirmesinde belirleyici oluyor.

İnme gençlerde de görülür: Nedenleri ve risk faktörleri

Prof. Dr. Giray, genç erişkinlerde inme nedenleri arasında kalp ritim bozuklukları, bazı kalp hastalıkları, damar duvarı yırtılmaları, pıhtılaşma bozuklukları ve genetik ya da yapısal durumların yer alabildiğini anlattı. Aynı zamanda yüksek tansiyon, diyabet, yüksek kolesterol, sigara ve obezite gibi geleneksel risk faktörlerinin gençlerde de önem kazandığını, elektronik sigara ve nikotin ürünlerinin uzun dönem etkilerinin henüz tam olarak bilinmediğini söyledi.

Belirtiler ve acil tutum: 3K kuralı

Toplumun hatırlaması için önerilen “3K: Kayma, Kol, Konuşma” yaklaşımı; yüzün ani asimetrisi (kayma), vücudun bir tarafında güç kaybı veya uyuşma (kol) ve konuşma bozukluğunu (konuşma) kapsıyor. Bunların yanı sıra ani görme kaybı, çift görme, şiddetli aniden başlayan baş ağrısı ile denge ve yürüme güçlüğü de acil değerlendirme gerektiren bulgular olarak sıralanıyor. Belirtilerin geçici olarak düzelmesi de tehlikenin geçtiği anlamına gelmediği için hemen sağlık kuruluşuna ulaşılması gerektiği vurgulanıyor.

Tedaviye erişim ve rehabilitasyonun önemi

Giray, inme tedavisinde “zamanın beyindir” prensibinin temel olduğunu belirterek, damar tıkanıklığına bağlı olgularda uygun hastalara damar içi pıhtı eritici tedavi ve büyük damar tıkanıklıklarında mekanik trombektomi gibi uygulamaların bulunduğunu söyledi. Tedavi seçeneği; belirtilerin başlangıç zamanı, görüntüleme sonuçları ve hastanın klinik durumuna göre değerlendiriliyor. İnme sonrası erken başlanacak fizik tedavi, konuşma ve yutma rehabilitasyonu ile bilişsel destek; hastaların bağımsız yaşam şansını artırabiliyor.

Korunma ve yaşam tarzı önerileri

İnme riskini azaltmak için tansiyon, diyabet ve kolesterol kontrolünün sağlanması, kalp ritim bozukluklarının değerlendirilmesi ve hekim önerilerine uygun ilaç kullanımının önemi vurgulanıyor. Sağlıklı beslenme, haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite, düzenli uyku, ideal vücut ağırlığının korunması, alkolün sınırlandırılması ve sigaradan uzak durmanın uzun vadede beyin ve damar sağlığına katkı sağladığı belirtiliyor. Prof. Dr. Giray, belirtiler olduğunda beklemeden 112’yi aramanın hayati olduğunu bir kez daha hatırlattı.