Zeytin ve zeytinyağı ihracatı 2026/27 sezonunda zorlu sınavda

Türkiye’de 2026/27 sezonu için sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolte beklentisi bulunuyor. Ancak Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, küresel ölçekteki yüksek rekolte, düşen fiyatlar ve artan maliyetler nedeniyle yeni sezonun ihracatta belirsizlikler barındırdığını belirtti. Uygun, finansmana erişim zorlukları ile uluslararası pazarlarda devam eden ticari engellerin de Türkiye’nin ihracat hedeflerini sınırladığını vurguladı.

2026 ocak-eylül ihracat verileri

Resmi olmayan saha verileri doğrultusunda Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı 2026 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre miktar ve değer bazında gerileme gösterdi. İhracat geliri 381 milyon dolardan 273 milyon dolara düşerken, ihraç edilen ürün miktarı 121 bin tondan 87 bin tona geriledi. Siyah zeytin miktarı yüzde 14 azalarak 48,1 bin tona inerken, değeri 127 milyon dolar seviyesine geriledi. Yeşil zeytin ihracatı 14,4 bin tona düştü; gelir 41,3 milyon dolar olarak kaydedildi.

Zeytinyağı ve prina yağındaki sert düşüş

Zeytinyağı ihracatında miktar yüzde 53, gelir yüzde 48 azalarak 15,7 bin ton ve 82,1 milyon dolar seviyelerine geriledi. Prina yağı ihracatı da hem miktar hem değer bazında yaklaşık yüzde 40 düşüşle 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar olarak kaydedildi. Sektör temsilcileri, küresel üretimdeki artışın fiyat baskısı yarattığını ve bunun Türk ürünlerinin rekabet gücünü etkilediğini belirtiyor.

Sektörün talepleri ve stratejileri

Uygun, ABD pazarında uygulanan yüzde 12,5 ilave gümrük vergisinin kaldırılmasını ve Avrupa Birliği’nde zeytinyağı kotasının mevcut 100 tondan en az 60 bin tona çıkarılmasını talep ettiklerini açıkladı. Ayrıca Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerinde zeytin ve zeytinyağının sıfır gümrükle pazara girişi için beklentiler bulunduğunu söyledi. Sektörün, OLIVEtoLIVE UR-GE projesi, uluslararası fuarlar ve katma değerli, ambalajlı ürünlere odaklanan stratejilerle 2027’de ihracatı korumayı hedeflediği bildirildi.

Orta vadeli hedef ve riskler

Yetkililer, orta vadede sektörel hedef olarak ihracatın 1 milyar dolara çıkarılmasını öne koyuyor. Ancak bu hedefe ulaşmak için maliyetlerin kontrol altına alınması, finansman imkanlarının iyileştirilmesi ve hedef pazarlardaki tarifesel ve tarifesel olmayan engellerin azaltılması gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca dünya genelindeki yüksek rekolte, özellikle İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus’taki üretim artışlarının Türkiye’nin ihracat payını sınırlama riski taşıdığı ifade ediliyor.