Meme kanseri cerrahisinde sınırlı lenf bezi çıkarma dönemi başladı

Meme kanseri tedavisinde artık yalnızca hastalığı kontrol altına almak değil, ameliyat sonrası yaşam kalitesini korumak da öncelikli hedefler arasına girdi. Anadolu Sağlık Merkezi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Yeşim Yıldırım, 2026 ASCO toplantısında sunulan güncel verilerin uygun seçilmiş hastalarda daha sınırlı cerrahi yaklaşımların benzer onkolojik sonuçlar verirken ameliyat sonrası kol hareketliliği ve lenfödem gibi komplikasyonları azalttığını gösterdiğini belirtti. Uzmanlar, tedavi planının tümör özellikleri ve hastanın genel durumu dikkate alınarak multidisipliner ekip tarafından oluşturulması gerektiğini vurguluyor.

SENOMAC çalışmasının bulguları

Beş Avrupa ülkesinde yürütülen ve yaklaşık üç bin hastayı kapsayan büyük ölçekli çalışmalar, bir veya iki bekçi lenf bezinde tümör saptanan bazı hastalarda koltuk altındaki ek lenf diseksiyonunun atlanmasının güvenli olabileceğine dair kanıtlar sundu. Bu sonuçlar, meme koruyucu cerrahi yapılan veya mastektomi uygulanan farklı hasta gruplarında da benzer eğilimler gösterdi. Sonuçların, seçilmiş hasta profillerinde ek cerrahiye gerek kalmadan lokal kontrolün sürdürülebileceğini ortaya koyduğu belirtildi.

Bekçi lenf bezleri ve cerrahi stratejiler

Meme kanserinin yayılımını değerlendirmek için öncelikle “bekçi” (sentinel) lenf bezleri incelenir; bunlar kanser hücrelerinin memeden ilk ulaşabileceği bölgelerdir. Ameliyat sırasında bu lenf bezleri çıkarılarak patolojik inceleme yapılır. Eskiden bekçi bezlerinde yayılım görüldüğünde geniş kapsamlı koltuk altı temizliği rutin uygulanırken, güncel veriler her hastada bu geniş müdahalenin gerekli olmadığını gösteriyor. Daha sınırlı cerrahi, lenfödem, ağrı ve omuz hareket kısıtlılığı gibi uzun dönem fonksiyonel sorunları azaltma potansiyeline sahip.

Tedavi kararı nasıl verilmeli?

Bu yeni yaklaşımın tüm hastalar için otomatik uygulanacağı anlamına gelmediğine dikkat çeken uzmanlar, tümörün boyutu, bekçi lenf bezlerindeki yayılım derecesi, patolojik bulgular ve planlanan adjuvan (takip) tedavilerin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. Karar süreci meme cerrahisi, tıbbi onkoloji ve radyasyon onkolojisi uzmanlarının ortak görüşüyle yürütülmeli; bazı hastalarda koltuk altı lenflerinin tamamının çıkarılması hâlâ gerekli olabilir.

Hasta yaşam kalitesi ve takip

Ameliyat sonrasında kol fonksiyonlarının korunması ve lenfödem riskinin azaltılması, hastaların gündelik yaşamı ve rehabilitasyonu açısından kritik öneme sahip. Cerrahi kararlar ne olursa olsun, erken dönemde fizik tedavi, lenf drenajı eğitimi ve düzenli takip planları ile komplikasyonların tespiti ve yönetimi sağlanmalıdır. Uzmanlar, yeni cerrahi stratejilerin uzun dönem izlem verilerinin takip edilmesinin önemini vurguluyor.