Sel sonrası temizlik uyarısı: Önce güvenliği sağlayın

İstanbul’da selin ardından ev ve iş yerlerine dönenlerin önce can güvenliğini sağlaması gerekiyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı Öğr. Gör. Selay Duran, hasarlı olduğu değerlendirilen binalara yetkililer girişin güvenli olduğunu bildirmeden girilmemesi gerektiğini; elektrik tesisatı ve gaz bağlantılarının uzman tarafından kontrol edilmeden kullanılmamasını vurguladı. Duran, temizlik sürecinde uygun koruyucu ekipman kullanılmazsa hem fiziksel yaralanma hem de enfeksiyon riski ortaya çıkacağını belirterek, halka öncelikle güvenlik kontrollerini beklemeleri çağrısında bulundu.

Koruyucu ekipman ve temizlik önerileri

Temizlik sırasında su geçirmez çizme, dayanıklı eldiven, uzun kollu giysi ve koruyucu gözlük kullanılması öneriliyor. Toz ve küf bulunan alanlarda uygun solunum koruyucular tercih edilmeli. Sert yüzeyler önce su ve deterjanla temizlenmeli; dezenfektanlar üretici talimatlarına uygun şekilde uygulanmalı. Çamaşır suyunun amonyak, asitli ürünler veya başka temizlik maddeleriyle karıştırılmaması gerektiği; aksi halde zararlı gazlar oluşabileceği hatırlatıldı.

Küf, kurutma ve eşyaların durumu

Uzun süre nemli kalan duvar, zemin ve eşyalar küf oluşumuna elverişli. Duran, sel suyuna maruz kalan alanların ve eşyaların mümkünse ilk 24–48 saat içinde tamamen kurutulmasını; yeterince temizlenemeyen veya kurutulamayan halı, yatak ve döşemeli mobilyaların uzaklaştırılmasını önerdi. Küfün yaygın olduğu veya kanalizasyon kaynaklı kirlilik bulunduğu durumlarda profesyonel destek alınması gerektiği vurgulandı.

Su ve gıda güvenliği

Sel, şebeke suyunu ve kuyuları kirletebilir; bu nedenle içme, yemek hazırlama, diş fırçalama ve bebek maması hazırlama gibi işlerde yalnızca güvenli olduğu doğrulanmış su kullanılmalı. Suyun kaynatılmasının bazı mikroorganizmaları etkisiz hâle getirebileceği, ancak kimyasal kirleticileri gidermeyeceği belirtilerek yerel yetkililerin duyurularının takip edilmesi gerektiği ifade edildi. Sel suyuyla temas etmiş gıdaların tüketilmemesi; elektrik kesintisi nedeniyle uygun soğuklukta saklanamayan bozulabilir yiyeceklerin atılması tavsiye edildi.

Yaralanma ve sağlık uyarıları

Temizlik esnasında cam ve metal parçalarına bağlı kesik veya delici yaralanmalar olabilir. Duran, kesiklerin temiz suyla yıkanarak kapatılmasını; kirli, derin veya delici yaralanmalarda tetanos aşısı gereksiniminin sağlık personeli tarafından değerlendirilmesini önerdi. Sel sonrası ateş, ishal, kusma, solunum sıkıntısı ya da yaranın kötüleşmesi durumunda derhal sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği belirtildi. Ayrıca çocuklar, hamileler, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve kronik solunum hastalığı olanların temizlikten uzak tutulması tavsiye edildi.

Son durum ve bundan sonra ne yapılmalı

Duran, ilk adımın yetkililerin güvenlik bildirimlerini beklemek olduğunu yineleyerek; profesyonel kontrol ve gerektiğinde uzman desteği alınmasının önemine işaret etti. Temizlik ve kurutma sonrası sağlık sorunları görülürse zaman kaybetmeden sağlık hizmetine başvurulması gerektiği uyarısı yapıldı.