Pankreas kanserinde erken belirtiler: Bu 6 işareti önemseyin

Pankreas kanseri erken dönemde belirti vermeden ilerleyebilir; bu nedenle başka bir değerlendirme sırasında tesadüfen saptanması sık görülür. Memorial Şişli Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. Emin Köse, genetik yatkınlık, ileri yaş ve sigara kullanımının risk artırdığını, kronik pankreatit, obezite ve diyabetin de katkıda bulunabileceğini belirtiyor. Tedavi planı tümörün yeri, büyüklüğü, çevre damar ilişkisi ve hastanın genel durumuna göre kişiye özel hazırlanıyor; erken tanı ise cerrahi şansını ve yaşam kalitesini yükseltebiliyor.

Pankreas kanserinde dikkat edilmesi gereken 6 belirti

Pankreas tümörlerinde en sık bildirilen belirtiler şunlardır: 1) Sarılık: Cilt ve göz aklarında sararma, koyu idrar ve açık renk dışkı; pankreas başındaki tümörler safra yoluna bası yapabilir. 2) Karın ve sırta yayılan ağrı: Üst karın bölgesinde başlayıp sırta geçen, sürekli veya giderek artan ağrılar. 3) İstem dışı kilo kaybı ve iştahsızlık. 4) Sindirim sorunları: Şişkinlik, bulantı, hazımsızlık ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik. 5) Halsizlik ve yorgunluk. 6) Kan şekeri değişiklikleri: Yeni başlayan diyabet veya mevcut diyabette kontrolün bozulması, özellikle diğer bulgularla birlikteyse değerlendirilmelidir.

Tanı ve hangi testler kullanılıyor?

Tanıda fizik muayene ve kan testleri sonrası görüntüleme yöntemleri kullanılır. Bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MR) tümörün yerini, büyüklüğünü ve çevre ilişkiyi göstermek için temel araçlardır. Endoskopik ultrasonografi gerekirse biyopsi ile doku örneği alınmasına olanak sağlar. Kan testlerinde karaciğer fonksiyonları değerlendirilir; CA 19-9 gibi tümör belirteçleri izleme ve değerlendirmeye yardımcı olabilir ancak tek başına tanı koydurmaz.

Tedavi seçenekleri ve robotik cerrahi

Tedavi tümörün yerine göre değişir. Pankreas başındaki tümörlerde Whipple ameliyatı, gövde veya kuyrukta distal pankreatektomi uygulanır; bazı vakalarda total pankreatektomi gerekebilir. Cerrahi planlanırken ameliyat sonrası yaşam, insülin ve enzim desteği gereksinimleri göz önünde bulundurulur. Uygun hastalarda laparoskopik veya robotik cerrahi tercih edilebilir; robotik yöntem daha küçük kesiler, daha az ağrı ve daha hızlı iyileşme avantajı sağlayabilir ancak her hasta ve merkez için uygun değildir. Cerrahi yapılamayan ya da damarla ilişkili olgularda önce sistemik onkolojik tedaviler uygulanıp daha sonra yeniden değerlendirme yapılabilir.

Pankreas tümörlerinden şüphelenildiğinde erken başvuru, kapsamlı görüntüleme ve multidisipliner değerlendirme önemlidir. Yetkililer, risk faktörleri taşıyan kişilerin ve ani kan şekeri değişikliği gözlemlenen hastaların sağlık kuruluşlarına başvurmasını öneriyor; erken tanı tedavi seçeneklerini ve sağkalımı etkileyebilmektedir.