Antep Ermenileri kitabı Gazikültür’den: 2026 yeni baskı

GAZİANTEP — Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Gazikültür Yayınları, Prof. Dr. Ramazan Erhan Güllü’nün Antep Ermenileri: Sosyal, Siyasi ve Kültürel Hayat adlı eserinin 2026 tarihli yeni baskısını okuyucularla buluşturdu. İlk kez 2010 yılında yayımlanan ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi yüksek lisans tezine dayanan çalışma, Osmanlı arşiv belgelerine dayanarak Antep özelinde Türk-Ermeni ilişkilerinin sosyal, ekonomik ve siyasi boyutlarını ayrıntılı biçimde inceliyor. Yeni baskı, şehrin yakın tarihine dair arşiv temelli bir perspektif sunması bakımından önem taşıyor.

Kitabın kapsamı ve ana temalar

Çalışma, Antep’te Ermeni topluluğunun ticaret, zanaat, eğitim ve kültürel hayattaki yerini belgelerle ortaya koyuyor. Yüzyıllar süren ortak yaşam pratikleri, ekonomik ilişkiler ve komşuluk bağları ele alınırken, XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren artan siyasal gerilimler, milliyetçilik akımları ve misyonerlik faaliyetlerinin iki toplum arasındaki ilişkilere etkileri de değerlendiriliyor. Kitap altı ana bölümde; misyonerlik faaliyetleri, Ermeni siyasi komitelerinin etkinlikleri, 1895 olayları, Birinci Dünya Savaşı dönemi gelişmeleri ve 1915 Sevk ve İskân Kanunu’nun Antep’teki uygulanışı gibi başlıkları arşiv temelli analizlerle aktarıyor.

Antep Savunması ve sonraki dönem

Eserin son bölümlerinde İngiliz ve Fransız işgalleri sırasında yaşananlar, Fransız ordusu bünyesindeki Ermeni birliklerinin faaliyetleri ve Antep Savunması tartışılıyor. Millî Mücadele sonrası dönemde Ermeni nüfusunun kentin demografik yapısındaki değişimi ve ayrılış süreci de kitapta ele alınan konular arasında. Yazarın arşiv kaynaklarına dayanan değerlendirmeleri, Antep’in yakın tarihinin siyasi ve askerî dinamiklerini Türk-Ermeni ilişkileri çerçevesinde bütünlüklü biçimde anlamaya imkân veriyor.

Yeni baskının önemi

2026 yeni baskı, hem akademik çalışmalar hem de kent tarihiyle ilgilenen genel okuyucu için referans niteliği taşıyor. Eser, dönemin resmi belgeleri ve yerel gelişmelerin bir arada değerlendirilmesiyle Antep’in toplumsal dokusunun nasıl dönüştüğünü göstermesi açısından katkı sunuyor. Gazikültür Yayınları tarafından yapılan yeniden yayımlama, çalışmanın erişilebilirliğini artırarak şehrin tarihine dair tartışmalara kaynak olma potansiyelini güçlendiriyor.