Ajanını Tanı: Yapay zekâ ajanlarının kimlik ve yetki doğrulaması

İstanbul’da faaliyet gösteren TÜRKKEP, yapay zekâ ajanlarının dijital sistemlerde kullanıcı adına alışveriş, fatura ödeme ve finansal işlem yapmasının yaygınlaşmasıyla birlikte yeni bir güven yaklaşımı önerdi. Şirketin Ürün, Pazarlama ve Yapay Zekâ Direktörü Saygın Karabay, ajanın yalnızca temsil ettiği kişinin kimliğini doğrulamanın yeterli olmadığını, ajanın kendisinin kimliğinin ve hangi yetkilerle görevli olduğunun da net biçimde belirlenmesi gerektiğini söyledi. Karabay, ‘‘Bir ajana fatura ödeme görevi vermek, o ajana başka hesaplara para transfer etme yetkisi vermez’’ uyarısında bulunarak kimlik doğrulama ile yetki yönetiminin birlikte ele alınmasının zorunlu olduğunu vurguladı.

“Ajanını Tanı” modelinin temel ilkeleri

Model, üç temel unsura odaklanıyor: ajanın kimliği, temsil ettiği taraf ve işlem kapsamı. Buna göre her ajan için tanımlanmış bir dijital kimlik kaydı oluşturulacak; yetkilendirme sınırları açık kurallarla belirlenecek ve ajanların kötü amaçlı yazılımlardan ayrıştırılması için doğrulama mekanizmaları geliştirilecek. TÜRKKEP, mevcut KEP, e-İmza ve e-Fatura deneyimini bu doğrulama ve yetkilendirme süreçlerine taşımayı hedefliyor.

Ödeme sistemlerinde uygulama ve altyapı ihtiyacı

Küresel ödeme altyapılarında da ajana özgü doğrulama yöntemleri geliştiriliyor. Bu yaklaşımla ticarette yalnızca müşteri kimliği değil, müşteri adına işlem yapan yazılımın kimliği de kayda alınacak. Sonuç olarak işlemlerin reddi, sakınca bildirimi veya ekstra onay gereksinimleri ajanın tanımlı yetkilerine göre otomatik uygulanabilecek.

Türkiye için bölgesel fırsat ve gelecek adımlar

Karabay, Türkiye’nin kamu düzenlemeleri ve teknoloji birikiminin, “Ülkeler Arası Regüle Dijital Güven Koridoru” vizyonunu hayata geçirmek için uygun bir zemin sunduğunu belirtti. TÜRKKEP, kamu kurumları, teknoloji şirketleri ve yatırımcılarla iş birliği yaparak sınır ötesi dijital ticarette ajansal güvenin yönetilmesini sağlayacak standart ve altyapı çözümleri geliştirmeyi amaçlıyor. Bundan sonraki süreçte pilot uygulamalar, teknik standartlama ve regülasyon uyumu adımları öne çıkacak.