Kayalıpınar’da 3.400 yıllık Hitit arşivi: 184 tablet ortaya çıktı

Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar kazılarında 2026 sezonunda Kral II. Tudhaliya dönemine tarihlenen 131 çivi yazılı tablet ve parçası gün ışığına çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yeni buluntularla birlikte daha önceki sezonlarda bulunanlarla toplam belge sayısının 184’e yükseldiğini açıkladı. Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle 2021’den bu yana Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından sürdürülüyor. Ortaya çıkan belgelerin Hitit devlet yapısı, askerî talepler, inanç uygulamaları ve kraliyet yaşamına dair kapsamlı veriler sunduğu belirtildi.

Arşivin içeriği ve önemi

Kayalıpınar arşivinde Hititçe ve Hurrice kaleme alınmış resmi yazışmalar, mektuplar, kehanet metinleri, ritüeller ve dualar yer alıyor. Belgeler arasında yüksek ateşli bir salgını anlatan kayıtlar, özellikle bebek ve çocukları etkileyen hastalığın kraliyet çevresinde yarattığı endişeyi yansıtıyor. Ayrıca cenaze ritüellerine ilişkin ayrıntılı kayıtlar ve kraliyet üyelerinin sağlık durumlarına dair notlar da bulundu.

Askerî yazışmalar ve bölgesel tehdit

Arşivdeki bazı mektuplar, Batı Anadolu’daki Hitit komutanlarının kraldan asker, at ve savaş arabası talep ettiklerini; yardım gelmemesi durumunda ordunun tehlikeye girebileceği uyarısında bulunduklarını gösteriyor. Bu yazışmalar dönemin askerî gerilimleri ve merkezi otoritenin lojistik taleplerine ışık tutuyor.

Kehanet ve günlük uygulamalar

Kayalıpınar belgeleri arasında kuş falı uygulamalarını kaydeden tabletler de yer alıyor. Bu metinler, Hititlerin kehanet uygulamalarının yaygınlığını ve farklı bölgelere ilişkin gözlemlerin nasıl kayıt altına alındığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu tür belgelerin Hitit inanç sistemi ve günlük yaşama dair daha önce bilinmeyen ayrıntılar sunacağını belirtiyor.

Çalışmanın yürütülmesi ve bundan sonrası

Kazı çalışmalarını yürüten ekip, buluntuların konservasyon ve dil çözümleme süreçlerine alındığını; çivi yazılı tabletlerin okunması ve tarihlendirilmesiyle arşivin siyasi, sosyal ve dinsel bağlamının daha ayrıntılı şekilde çözümleneceğini açıkladı. Elde edilecek çeviriler ve değerlendirmeler, Hitit tarihi, kâtiplik kültürü ve bölgesel ilişkiler konusunda yeni araştırma fırsatları sağlayacak.

Yayın kaynağı: HABERGÜNDEMİM
Yayına hazırlayan: HABERGÜNDEMİM Haber Merkezi