İzmir’in nadir eserleri AASSM’de gün yüzüne çıktı
İzmir Milli Kütüphane’nin yüzyıllara yayılan koleksiyonunda korunan nadir eserler, “Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisiyle ziyaretçilerle buluştu. İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (APİKAM) ile İzmir Milli Kütüphane iş birliğiyle hazırlanan sergi, Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde 18 Eylül’de açıldı. Seçkide 26 el yazması, 2 taş baskı ve 33 matbu kitap olmak üzere toplam 61 eser yer alıyor. Sergi, 15 Kasım 2026’ya kadar ziyaret edilebilecek.
Sergi, İzmir’in yazılı ve kültürel belleğinin önemli parçalarını aynı çatı altında bir araya getiriyor. Seçkide Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ilişkin eserlerin yanı sıra Ege’nin tarihine, coğrafyasına ve denizcilik geçmişine ışık tutan çalışmalar da bulunuyor.
Düstûrnâme-i Enverî’nin iki nüshasından biri İzmir’de
Serginin öne çıkan eserlerinden biri, 15. yüzyılda Enverî tarafından manzum olarak kaleme alınan Düstûrnâme-i Enverî.
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sergiye ilişkin açıklamasına göre eserin bir el yazması nüshası Fransa Milli Kütüphanesi’nde bulunuyor. İzmir’de korunan nüsha ise eserin dünyadaki diğer önemli yazma örneklerinden biri olarak sergide ziyaretçilere sunuluyor. Eser, Türk kültürü ve Osmanlı tarihinin erken dönemlerine ilişkin kaynaklar arasında değerlendiriliyor.
Düstûrnâme-i Enverî’nin özellikle Aydınoğulları Beyliği, Gazi Umur Bey ve Ege tarihine ilişkin bilgiler içermesi, eseri İzmir ve bölgenin geçmişi açısından ayrıca önemli kılıyor.
1531 tarihli Aristoteles eseri de seçkide
Serginin dikkat çeken bir başka parçası ise Aristoteles’in eserlerinden oluşan ve 1531 yılında Basel’de Latince olarak basılan kitap.
Yaklaşık beş asırlık eser, erken dönem matbaa kültürünün örnekleri arasında yer alıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sergi tanıtımında, eserin Aristoteles’in bilinen eserlerini içeren kapsamlı bir çalışma olduğu belirtiliyor.
Bu eser, yazma eserlerin yanı sıra erken dönem matbu yayınların da sergide yer alması açısından dikkat çekiyor.
Kâtip Çelebi’nin Cihannüma’sında İzmir, Çeşme ve Foça
Seçkide Osmanlı bilim ve düşünce tarihinin önemli isimlerinden Kâtip Çelebi’nin Cihannüma’sı da bulunuyor.
Sergide yer alan nüsha, İbrahim Müteferrika matbaasında 1732 yılında basılan Cihannüma örneği olarak tanıtılıyor. Eser, coğrafi bilgilerin yanı sıra dönemin şehirleri ve toplumları hakkında bilgiler içermesi bakımından önem taşıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin açıklamasında, eserde İzmir, Çeşme ve Foça’ya ilişkin harita ve bilgilerin de bulunduğu belirtiliyor.
Bu yönüyle Cihannüma, yalnızca coğrafi bir kaynak değil, aynı zamanda İzmir ve çevresinin geçmişine ilişkin yazılı bir belge niteliği taşıyor.
Girit’ten İzmir’e uzanan Kur’an-ı Kerim nüshası
Sergide yer alan Kur’an-ı Kerim nüshaları da seçkinin önemli bölümlerinden birini oluşturuyor.
Verilen bilgilere göre nüshalardan biri, 1922 yılında Girit’in Kandiye kentinde yaşanan karışıklıklar sırasında kurtarılarak İzmir’e getirildi ve daha sonra İzmir Milli Kütüphane koleksiyonuna kazandırıldı. Eserin günümüze eksik sayfalarla ulaşması ve sonradan ciltlenmiş olması, nüshanın tarihsel yolculuğuna ilişkin izler taşıyor.
Kur’an-ı Kerim nüshalarında kullanılan hat ve tezhip özellikleri de dönemin kitap sanatına ilişkin önemli ayrıntılar sunuyor. Sergideki eserler, yalnızca metinsel içerikleriyle değil, hat, tezhip ve kitap süsleme sanatının örnekleri olarak da değerlendiriliyor.
İzmir’in kültürel belleği ziyaretçilere açıldı
“Belgesel Mirasın İzinde: İzmir’in Nadir Eserleri” sergisi, İzmir Milli Kütüphane’nin özel koleksiyonunda korunan eserleri daha geniş bir ziyaretçi kitlesiyle buluşturuyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzmir Milli Kütüphane’nin iş birliğiyle hazırlanan sergide, farklı dönemlere ait el yazmaları, taş baskılar ve matbu eserler bir arada görülebiliyor. Açılışa İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, İzmir Milli Kütüphane Vakfı Başkanı Ulvi Puğ, APİKAM Müdürü Dr. Serhan Kemal Saygı ve sergi danışmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Akkaya’nın yanı sıra akademisyenler ve kültür-sanat dünyasından isimler katıldı.
Sergi, 15 Kasım 2026’ya kadar Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi Giriş Galeri’de ziyaret edilebilecek.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmadı. Görüşünüzü ilk paylaşan siz olun.