Gediz Nehri’nde yaz aylarında kirlilik baskısı arttı

İzmir ve Manisa Büyükşehir Belediyelerinin Gediz Nehri ve havzasındaki kirliliği izlemek amacıyla yürüttüğü ortak çalışmanın 7. Dönem Raporu yayımlandı. Temmuz ayı sonuçlarını içeren rapora göre, yağışlı geçen kış ve ilkbahar aylarında gerileyen kirlilik baskısı, yağışların azalmasıyla birlikte Haziran ayından itibaren yeniden yükseldi. İZSU ve MASKİ tarafından Ocak 2026’da başlatılan düzenli izleme çalışmasında Gediz Nehri ile yan kollarından alınan numuneler laboratuvarlarda inceleniyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi de çalışmanın yıllık raporla mevsimsel değişimleri ve kirliliğin yoğunlaştığı noktaları ortaya koymasının hedeflendiğini daha önce açıklamıştı. 23’ü İzmir’de, 36’sı Manisa’da 59 noktada izlemeOrtak çalışma kapsamında Gediz Nehri ve havzasındaki farklı noktalar düzenli olarak takip ediliyor.İzmir sınırlarında Gediz ana kolu, Ağıl Deresi ve Nif Çayı üzerinde 23 örnekleme noktası, Manisa sınırlarında ise Gediz ana yatağı ve yan derelerinde 36 örnekleme noktası bulunuyor.Böylece nehrin farklı kesimlerindeki su kalitesi ve kirlilik değişimleri dönemsel olarak karşılaştırılabiliyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından mart ayında yayımlanan çalışmanın ilk sonuçlarında da Gediz’in kaynağından İzmir Körfezi’ne doğru ilerledikçe kirlilik yükünün arttığı ve tarım ile sanayi kaynaklı kirleticilerin izlerinin takip edildiği açıklanmıştı. Yağış azaldı, kirlilik yeniden yükseldiÇalışmayı değerlendiren Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Kurucu, Ocak, Şubat ve Mart aylarında etkili olan yağışların ardından kirlilikte düşüş gözlendiğini, yaz döneminde ise bunun tersine döndüğünü belirtti.Kurucu’nun değerlendirmesine göre Haziran ayından itibaren kirlilik yükünde ani yükselişler görülmeye başladı. Analizlerde ağır metaller ve organik kirleticilerle ilgili değerlerin yanı sıra sanayi, tarım ve evsel kaynaklı kirlilik baskısına ilişkin göstergeler değerlendiriliyor.İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin daha önce yayımladığı Gediz araştırmasında da aylık ölçümlerin özellikle mevsimsel değişimleri ve kirliliğin yoğunlaştığı noktaları ortaya çıkarmasının amaçlandığı belirtilmişti. Ağır metal değerleri için kaynak araştırması çağrısıProf. Dr. Yusuf Kurucu, raporda bazı parametrelerde yüksek değerler ölçüldüğünü belirterek, bu değerlerin kaynağının araştırılması gerektiğini söyledi.Kurucu; bakır, brom, kobalt ve bor gibi bazı maddelerin belirli ölçümlerde olağan seviyelerin çok üzerinde tespit edildiğini ifade etti. Bu tür sonuçların kirleticilerin hangi kaynaklardan nehir sistemine ulaştığının belirlenmesini gerekli kıldığını belirten Kurucu, çalışmanın sonuçlarının ilgili kamu kurumlarıyla paylaşılabileceğini söyledi.İzmir Büyükşehir Belediyesi de daha önce Gediz kirliliğinin yalnızca İzmir sınırları içerisinde ele alınamayacağını, nehrin geçtiği havzanın tamamını kapsayan ortak bir izleme ve mücadele yaklaşımına ihtiyaç bulunduğunu açıklamıştı. Yeraltı suları için de uyarıRaporun değerlendirilmesinde yalnızca yüzey suyundaki kirlilik değil, Gediz Nehri ile yeraltı suları arasındaki ilişki de gündeme getirildi.Kurucu, nehir ve yan derelerde akış hızının düştüğü dönemlerde suyun dere yataklarından yeraltına sızmasının artabileceğini, bu nedenle yüzey suyundaki kirlilik yükünün yeraltı su kaynakları açısından da takip edilmesi gerektiğini belirtti.Gediz’in tarımsal sulamada kullanılan su kaynaklarıyla ilişkisi nedeniyle nehirdeki kirliliğin tarımsal üretim ve toprak kalitesi açısından da izlenmesi gerektiği ifade edildi.İzmir Körfezi ile bağlantılı bir sorunGediz Nehri, İzmir Körfezi’ne ulaşması nedeniyle nehirdeki kirlilik açısından İzmir Körfezi’nin su kalitesiyle de doğrudan bağlantılı bir ekosistem oluşturuyor.İzmir Büyükşehir Belediyesi, mart ayında yayımladığı raporda Gediz’den taşınan kirliliğin Körfez ekosistemi ve tarımsal üretim üzerindeki etkisine dikkat çekmişti. İzmir Büyükşehir Belediyesi ayrıca 2026 yazında Körfez’e ulaşan kirlilik yükünü azaltmak amacıyla Manda, Bostanlı, Meles ve Arap derelerinde temizlik ve tarama çalışmaları yürüttü. İZSU ve MASKİ’nin ortak Gediz izleme çalışmalarının önümüzdeki aylarda da sürdürülmesi planlanıyor. Aylık ölçümlerin bir araya getirilmesiyle hazırlanacak yıllık raporda, kirliliğin hangi dönemlerde ve nehir güzergâhının hangi kesimlerinde yoğunlaştığının daha kapsamlı biçimde ortaya konulması hedefleniyor.