Reklam yüzü ünlüler için hukuki sorumluluk gündemde

Tasarruf finansman şirketleri ve yatırım fonlarıyla ilgili soruşturmaların gündeme gelmesi, bu kuruluşların reklamlarında yer alan tanınmış kişilerin hukuki sorumluluğuna ilişkin tartışmayı da beraberinde getirdi. Tüketiciler Birliği Başkanı ve hukukçu Hasan Oğuz Altınkaynak, reklam yüzlerinin sorumluluğunun reklamda kullanılan ifadeler, kişinin sahip olduğu bilgi, şirketin durumundan haberdar olup olmadığı ve tüketicileri yönlendirmedeki rolü gibi unsurlara göre değerlendirilebileceğini belirtti.

Reklam yüzünün sorumluluğu hangi durumda gündeme geliyor?

Altınkaynak’ın Türkiye Gazetesi’ne yaptığı değerlendirmeye göre, bir oyuncunun veya tanınmış kişinin gerçeğe aykırı vaatleri bilerek kullanması ve tüketicilerin sisteme katılmasına bilinçli biçimde katkı sağlaması halinde cezai sorumluluk tartışılabilir.

Özellikle kişinin şirketin ödeme güçlüğünü veya vaatlerini yerine getiremeyeceğini bildiği halde reklam faaliyetlerine devam etmesi ya da “Paranız güvende”, “Teslimat kesin” veya “Ben de bu sisteme yatırım yaptım” gibi gerçeğe aykırı kişisel güvenceler vermesi, hukukçu tarafından sorumluluk açısından önemli görülen durumlar arasında gösterildi.

Bunun yanında reklam yüzünün müşteri sayısına veya toplanan paraya bağlı gelir elde etmesi ve reklam stratejisinin şirket yöneticileriyle birlikte belirlenmesine ilişkin delillerin bulunmasının da hukuki değerlendirmede önem taşıyabileceği ifade edildi.

Her reklam yüzü otomatik olarak sorumlu tutulmuyor

Tartışmanın önemli noktalarından biri, bir kişinin yalnızca bir reklamda yer almasının tek başına cezai sorumluluk anlamına gelip gelmediği.

Mevzuat açısından reklamların denetiminde temel sorumluluk reklam veren, reklam ajansı ve mecra kuruluşları bakımından düzenleniyor. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar için reklamın durdurulması, düzeltilmesi ve idari para cezaları gibi yaptırımlar öngörüyor.

Ticaret Bakanlığı da 2026 yılında aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar bakımından uygulanabilecek idari para cezalarının ihlalin niteliğine ve reklamın yayınlandığı mecraya göre değiştiğini açıkladı. 2026 için bu kapsamda belirtilen idari para cezaları 99 bin 339 TL ile 39 milyon 916 bin 524 TL arasında değişebiliyor.

Dolayısıyla reklam yüzleri bakımından gündeme gelen tazminat veya cezai sorumluluk, her reklam kampanyası için otomatik bir sonuç olarak değerlendirilmiyor. Somut olayda kişinin reklamda ne söylediği, ne bildiği, tüketiciyi nasıl yönlendirdiği ve diğer taraflarla ilişkisi gibi unsurların ortaya konulması gerekiyor.

Finansal ürün reklamları daha yakından inceleniyor

Son dönemde tasarruf finansman şirketleri ve yatırım kuruluşlarıyla ilgili soruşturmalar nedeniyle finansal ürünlerin tanıtımında kullanılan reklamların içeriği de daha fazla tartışılıyor.

Ticaret Bakanlığı’nın mevcut mevzuat çerçevesinde yaptığı açıklamalarda, tüketicilere yönelik reklamların aldatıcı olmaması ve tüketicinin ekonomik davranışını etkileyebilecek yanıltıcı uygulamalara başvurulmaması gerektiği vurgulanıyor.

Bu nedenle önümüzdeki süreçte, finansal ve tasarruf ürünlerinin tanıtımında yer alan reklam yüzlerinin somut olay bazında hukuki sorumluluğunun tartışılması bekleniyor.